Đẩy mạnh mối liên kết doanh nghiệp và nông dân trong chuỗi giá trị nông sản

In bài viết
(DNVN) - Là một nền kinh tế nông nghiệp, nhưng nông sản của Việt Nam lại không thể tham gia chuỗi giá trị nông sản toàn cầu bởi chất lượng không đáp ứng yêu cầu của thị trường thế giới và liên kết của các thành phần tham gia trong chuỗi giá trị rất yếu.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, hầu hết nông sản của Việt Nam hiện nay chỉ xuất khẩu thô và vì thế Việt Nam mới chỉ tham gia được ở khâu tạo ra giá trị ít nhất trong chuỗi giá trị cung ứng toàn cầu. Nguyên nhân được nhận định chính là do liên kết của các thành phần tham gia trong chuỗi này tại Việt Nam yếu.

Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, phóng viên Tạp chí điện tử doanh nhân Việt đã có cuộc trao đổi với Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Công Tuấn. 

Đẩy mạnh mối liên kết doanh nghiệp và nông dân trong chuỗi giá trị nông sản ảnh 1
 Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Hà Công Tuấn.
Thưa Thứ trưởng, để nâng cao giá trị của nông sản thì chuỗi liên kết  tất cả những người tham gia quá trình sản xuất tiêu thụ nông sản là yếu tố vô cùng quan trọng. Vậy ông đánh giá như thế nào về liên kết của các thành phần có thể tham gia trong chuỗi giá trị nông sản toàn cầu hiện nay ở Việt Nam?
Thứ trưởng Hà Công Tuấn: Tham gia chuỗi giá trị nông sản toàn cầu trước kia được xác định chỉ có 4 nhà: nhà nông, doanh nghiệp, Nhà nước, nhà phân phối. Nhưng bây giờ được xác định gồm 6 nhà: Nhà nông, Nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp, nhà băng và nhà phân phối, nghĩa là tất cả các thành phần kinh tế, tất cả những người tham gia quá trình sản xuất tiêu thụ nông sản gọi là chuỗi để nâng cao giá trị.
Tuy vậy, tham gia vào chuỗi liên kết này trong nông nghiệp, chúng ta có 50.000 doanh nghiệp nhưng chỉ có hơn 1000 doanh nghiệp thực chất có tham gia. Chúng ta có hơn 13.000 hợp tác xã nhưng thực chất chỉ có hơn 1000 hợp tác xã có liên kết. Chúng ta khẳng định trong nền kinh tế thị trường, liên kết trong chuỗi này giữa doanh nghiệp với hợp tác xã, với người nông dân, với các nhà khoa học là con đường tất yếu. Vừa là giải pháp vừa là động lực để chúng ta phát triển nền nông nghiệp hàng hóa mở như thế này.
Chỉ có đẩy mạnh liên kết trong chuỗi nông nghiệp thì chúng ta mới  bảo đảm chuỗi vừa sản xuất tốt vừa đảm bảo xây dựng thương hiệu nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, từng doanh nghiệp và quốc gia để chúng ta đạt được giá trị nông sản cao nhất, tức là chuỗi này thúc đẩy nâng cao giá trị. 
Với cương vị của một nhà quản lý, ông có chia sẻ gì về vai trò của doanh nghiệp và người nông dân trong việc ngày càng làm cho chuỗi liên kết của hai thành phần này chặt chẽ hơn để đưa các sản phẩm tốt hơn ra thị trường thế giới?
Thứ trưởng Hà Công Tuấn: Trong suốt thời kỳ đổi mới vừa qua, hơn 10 triệu hộ nông dân chính là hạt nhân kinh tế phát triển, hạt nhân sáng tạo. Đó là những người lao động chân chính làm nên nền nông nghiệp của chúng ta hôm nay. Nhưng có thể nói trong nền kinh tế mở như thế này, nếu từng hộ gia đình làm chúng ta sẽ không thể nào tiếp cận những yêu cầu, tiêu chuẩn nhất định thay đổi rất nhanh chóng của thương trường thế giới.
Muốn thâm nhập, phát triển mạnh hơn phải có liên kết. Và liên kết đó ai làm? Rõ ràng đầu tàu dẫn dắt phải là doanh nghiệp. Bởi doanh nghiệp không chỉ tham gia vào quá trình sản xuất, nhất là giai đoạn thu hoạch, chế biến, chế biến sâu giá trị nông sản, mà họ còn là lực lượng tiên phong, là những người có vốn, có kinh nghiệm quản trị trong nước và quốc tế nên họ có điều kiện ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp, lan tỏa những mô hình nông nghiệp từ những doanh nghiệp này tới người dân, nhất là những khu vực có liên kết doanh nghiệp với người dân.
Đẩy mạnh mối liên kết doanh nghiệp và nông dân trong chuỗi giá trị nông sản ảnh 2
 Đẩy mạnh mối liên kết doanh nghiệp và nông dân trong chuỗi giá trị nông sản.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp chính là những người thâm nhập vào thị trường quốc tế, hiểu những quy định của thị trường quốc tế từ đó trở lại hướng dẫn, đào tạo, dẫn dắt người dân sản xuất hàng hóa nông nghiệp theo những tiêu chuẩn quốc tế ấy. Và bây giờ rõ ràng việc truy xuất nguồn gốc, đảm bảo tem nhãn hàng hóa, xác định xuất xứ là chuyện dứt khoát phải bảo đảm. Chúng ta mong muốn sản xuất nhiều hơn nhưng chúng ta cũng không thể đứng ngoài cuộc này nếu muốn phát triển ra thị trường quốc tế. Và đó chính là vai trò của doanh nghiệp.
Mặt khác doanh nghiệp vừa có vốn của bản thân và cũng có điều kiện hơn để tiếp cận với nguồn tín dụng trong nước và quốc tế. Trên cơ sở tín dụng này, doanh nghiệp có thể bằng nhiều phương thức như hợp đồng cung ứng, dịch vụ đầu vào để ký kết với người dân, để bao tiêu sản phẩm, tiêu thụ sản phẩm trong nước và xuất khẩu. Do đó, trong thời gian tới cần đẩy nhanh hợp tác này giữa doanh nghiệp với người dân, và giữa doanh nghiệp với các hợp tác xã.
Theo nhiều chuyên gia đánh giá thì trong thời gian qua, Chính phủ đã đưa ra rất nhiều chính sách và cơ chế để doanh nghiệp nông nghiệp phát triển. Vậy Thứ trưởng nhìn nhận thế nào về sự đồng hành này?
Thứ trưởng Hà Công Tuấn: Hiện nay Việt Nam đã có 10 mặt hàng xuất khẩu có giá trị kim ngạch trên 1 tỷ USD.  Trong thời gian qua, Chính phủ cũng đã cải thiện những cơ chế, chính sách cho các doanh nghiệp như Nghị định 57 về khuyến khích đầu tư của các doanh nghiệp vào nông nghiệp, Nghị định 116, Nghị định 55 về cơ chế tín dụng trong lĩnh vực nông nghiệp nông thôn, Chính phủ có Nghị quyết 30 dành gói tín dụng 100 nghìn tỷ cho ứng dụng công nghệ cao…
Từ thực tiễn đó có thể thấy, cơ chế tạo ra sân chơi để thu hút đầu tư của các doanh nghiệp rất quan trọng. Còn hỗ trợ của Nhà nước cho doanh nghiệp có lẽ chủ yếu chỉ có thể dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp nhỏ. Còn không thể có một quốc gia nào mà Nhà nước mãi mãi hỗ trợ bằng tiền cho các doanh nghiệp. Do đó, chúng ta cần thu hút những doanh nghiệp lớn, những doanh nghiệp có nhiều vốn, có kinh nghiệm quản trị vào đây cũng nhằm vào việc họ đầu tư cao hơn các nguồn lực ở trong doanh nghiệp.
Thời gian qua chúng ta đã có rất nhiều mô hình doanh nghiệp lớn đầu tư vào nông nghiệp. Chúng ta thấy các tập đoàn lớn trong quốc gia hoặc nhiều tập đoàn lớn của các nước phát triển ngoài như Mỹ, châu Âu, Nhật Bản cũng đầu tư vào nông nghiệp nước ta. Cho nên chúng tôi nói rằng Nhà nước sẽ đồng hành với các doanh nghiệp, Nhà nước sẽ tạo sân chơi cho doanh nghiệp, Nhà nước sẽ có những cơ chế về đất đai để cho các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp. 
Cảm ơn Thứ trưởng về cuộc trao đổi này!
Đông Nghi

bài liên quan

tin bài khác