Việt Nam đẩy mạnh tiếp cận và ứng xử với kinh tế chia sẻ

In bài viết
(DNVN) - Đó là quan điểm được Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đưa ra khi ông chủ trì cuộc họp về xây dựng Đề án mô hình kinh tế chia sẻ, chiều 20/2.

Việt Nam đẩy mạnh tiếp cận và ứng xử với kinh tế chia sẻ ảnh 1
Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ. Ảnh: VGP 
Cho ý kiến vào Đề án mô hình kinh tế chia sẻ, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh thực tiễn trên thế giới chưa có quốc gia nào có pháp luật chung về kinh tế chia sẻ mà chỉ điều chỉnh riêng lẻ ở các lĩnh vực có kinh tế chia sẻ, đây là căn cứ quan trọng để Việt Nam đẩy mạnh việc tiếp cận và ứng xử với loại hình mới này.

Nếu để có một nghị định hay một luật để quy định chung về kinh tế chia sẻ sẽ rất khó để xây dựng và triển khai vì thực tiễn của loại hình này thay đổi rất nhanh so với các quy định. Cần xây dựng ngay các quy định để điều chỉnh riêng lẻ ở từng lĩnh vực.

Phó Thủ tướng cũng cho rằng, trong kinh tế chia sẻ, còn nhiều lĩnh vực còn nhạy cảm, khó kiểm soát như lĩnh vực cho vay ngang hàng dễ biến tướng thành cho vay nặng lãi (đang được NHNN xây dựng Đề án trình Chính phủ), nhưng quản lý nhà nước cần sớm đối diện với những khó khăn này.

“Cách tiếp cận là tạo điều kiện cho nó ra đời, phát triển chứ không thể mặc kệ hoặc là không làm được thì cấm”, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cũng giao thêm cho các bộ, ngành tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định của pháp luật về việc làm, hợp đồng lao động, quản lý thuế, đánh giá các tác động của kinh tế chia sẻ với kinh tế và các vấn đề xã hội.

Trước đó, tại phiên họp thường kỳ tháng 1, Chính phủ đã nghe Bộ Kế hoạch và Đầu tư báo cáo về sự cần thiết xây dựng Đề án về mô hình kinh tế chia sẻ, trong bối cảnh các quy định pháp luật “hầu như còn bỏ ngỏ" đối với mô hình kinh tế này.

Đến nay có nhiều định nghĩa và cách hiểu khác nhau nhưng theo cách hiểu phổ biến nhất, mô hình kinh tế chia sẻ là một hệ thống kinh tế mà ở đó tài sản hoặc dịch vụ được chia sẻ dùng chung giữa các cá nhân, hoặc không phải trả tiền hoặc không trả một khoản phí, với tính chất điển hình là thông qua các công cụ internet. Đây là một phương thức kết nối mới giữa người mua (người dùng) và người bán (người cung cấp) đối với một hoạt động kinh tế.

Hiện nay, có hai loại hình dịch vụ theo mô hình kinh tế chia sẻ đang mở rộng quy mô ở nước ta là dịch vụ vận tải trực tuyến (như Uber, Grab) và dịch vụ chia sẻ phòng Airbnb. Theo một ước tính, có khoảng 6.500 cơ sở tham gia Airbnb ở Việt Nam tính đến tháng 6/2017.

Việt Nam đẩy mạnh tiếp cận và ứng xử với kinh tế chia sẻ ảnh 2
Nguồn: Internet 
Ngoài ra ở Việt Nam cũng đã xuất hiện nhiều loại hình dịch khác như dịch vụ cung cấp nền tảng cho phép người dùng tự xây dựng tour Việt Nam cung cấp cho khách du lịch thế giới (Trippme), cung cấp ứng dụng điện thoại kết nối người dùng với các nhà cung cấp dịch vụ như sửa chữa điện tử, điện lạnh, xây dựng… (Rada); dịch vụ tài chính ứng dụng công nghệ điển hình như cung cấp nền tảng kết nối bên cho vay và người đi vay như huydong.com…

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, nhìn chung sự phát triển của các dịch vụ này trong thời gian vừa qua còn mang tính tự phát, trong khi các cơ quan quản lý còn khá lúng túng trong việc xác định bản chất và cách thức quản lý mô hình này. Hệ thống pháp luật về hoạt động kinh doanh của nước ta như Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật giao dịch điện tử… và các quy định về thuế hiện nay hầu như còn bỏ ngỏ đối với mô hình kinh tế chia sẻ.

Riêng trong lĩnh vực giao thông vận tải đường bộ, Bộ Giao thông vận tải đã ban hành Quyết định 24 năm 2016 về kế hoạch thí điểm triển khai ứng dụng khoa học và công nghệ hỗ trợ quản lý và kết nối hoạt động vận tải hành khách theo hợp đồng. Đây được coi là văn bản pháp luật hiện hành liên quan đến dịch vụ vận tải theo bản chất của kinh tế chia sẻ.

Về thuế, hiện nay, Bộ Tài chính coi dịch vụ phần mềm kết nối của Uber là “bộ phận cấu thành của dịch vụ vận tải” và đã có công văn hướng dẫn thu thuế với loại hình này theo mức thuế suất 3% như với dịch vụ vận tải.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng, trong khi xu thế ứng dụng công nghệ vào sản xuất kinh doanh là không thể đảo ngược thì vấn đề quan trọng với Việt Nam hiện nay là làm thế nào để khai thác tối đa điểm mạnh của mô hình kinh tế chia sẻ, đồng thời hạn chế tới mức thấp nhất những bất cập.

Mục tiêu của Đề án về mô hình kinh tế chia sẻ là đề xuất giải pháp phát triển các loại hình kinh doanh theo mô hình kinh tế chia sẻ theo hướng tạo môi trường kinh doanh bình đẳng nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong nền kinh tế ở Việt Nam.

Kết luận vấn đề này, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết, kinh tế chia sẻ ở Việt Nam tương đối mới, vào Việt Nam với nhiều dịch vụ như Uber, Grab… Việc Chính phủ đưa ra chủ trương có đề án về mô hình kinh tế chia sẻ là cần thiết, chuẩn bị cơ sở pháp lý và các điều kiện cần thiết và các giải pháp liên quan.

Vấn đề kinh tế chia sẻ tại Việt Nam đã thu hút được nhiều ý kiến của giới chuyên gia trong và ngoài nước. Tại Hội thảo "Kinh tế chia sẻ: Các xu hướng lớn và tác động tới nền kinh tế Việt Nam" do Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Đại sứ quán Australia tại Việt Nam tổ chức tại Hà Nội vào tháng 7/2018, TS. Sarah Pearson, Giám đốc Phòng sáng tạo, Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia khuyến nghị vai trò của Chính phủ chủ yếu là giảm rào cản cho kinh tế chia sẻ.

Việt Nam đẩy mạnh tiếp cận và ứng xử với kinh tế chia sẻ ảnh 3
Các chuyên gia tọa đàm tại Hội thảo "Kinh tế chia sẻ: Các xu hướng lớn và tác động tới nền kinh tế Việt Nam". (Ảnh: DNVN/Nhật Minh) 
Bà Rebecca Bryant, Đại diện lâm thời Đại sứ quán Australia tại Việt Nam nhận định kinh tế chia sẻ của Việt Nam đang trong giai đoạn sơ khởi nhưng lại đang ở một vị trí phù hợp để tranh thủ cơ hội. Chính phủ Australia cam kết hỗ trợ để Việt Nam tranh thủ được cơ hội đó.

Đáng chú ý, khi nói về vai trò của doanh nghiệp trong nền kinh tế chia sẻ, TS. Sarah Pearson cho rằng, đổi mới sáng tạo trong kinh tế chia sẻ là một động từ, đang diễn ra ở cấp độ người sáng tạo, doanh nghiệp chứ không phải chính phủ. Niềm đam mê sáng tạo của cá nhân, của doanh nghiệp cần được giải phóng để nhanh chóng đạt được kết quả tối ưu.

“Vai trò của Chính phủ chủ yếu là giảm rào cản để cho họ làm và đạt được hiệu quả nhanh chóng. Chính phủ Australia đã đưa ra chiến lược mới tạo điều kiện cho sự sáng tạo đổi mới. Việt Nam hãy mở cửa cho sự hợp tác, với bất cứ ai có sự hợp tác tốt. Cố gắng chia sẻ dữ liệu, Việt Nam sẽ có cơ hội để mở các công ty kinh tế chia sẻ”, TS. Sarah Pearson nói.

Minh Hoa

tin bài khác